{"id":449,"date":"2019-10-25T14:44:03","date_gmt":"2019-10-25T12:44:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/?page_id=449"},"modified":"2019-10-30T07:27:37","modified_gmt":"2019-10-30T06:27:37","slug":"historia-parafii","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/parafia\/historia-parafii\/","title":{"rendered":"Historia Parafii"},"content":{"rendered":"\n<p>Parafi\u0119 Dobrzyniewsk\u0105 ufundowa\u0142 Wojewoda Wile\u0144ski i Kanclerz Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego Miko\u0142aj Radziwi\u0142\u0142 w 1519 roku.<\/p>\n\n\n\n<p> Akt za\u0142o\u017cenia ko\u015bcio\u0142a dobrzyniewskiego sporz\u0105dzony na pergaminie do dnia dzisiejszego istnieje. Jest to dokument cz\u0119\u015bciowo nieczytelny. Pe\u0142ny tekst \u0142aci\u0144ski i jego t\u0142umaczenie             (kopia z XVII wieku) znajduje si\u0119 w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie. Om\u00f3wienie tekstu powy\u017cszego dokumentu zamieszczono poni\u017cej:<br>   <strong>&#8222;W czwartek przed Zielonymi \u015awi\u0105tkami 9 czerwca 1519 r. w Goni\u0105dzu, w obecno\u015bci Miko\u0142aja Raczkowskiego Marsza\u0142ka w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim,\/ Stanis\u0142awa D\u0105br\u00f3wki, kanonika wile\u0144skiego, plebana w Dolistowie,\/ Jakuba Kami\u0144skiego, rz\u0105dcy z ramienia  Radziwi\u0142\u0142\u00f3w w Goni\u0105dzu,\/ marsza\u0142ka Wielkiego Litewskiego IIii\/ i wielu \u015bwiadk\u00f3w  \u2013 wojewoda wile\u0144ski i kanclerz \u2013 Miko\u0142aj Radziwi\u0142\u0142 wystawi\u0142 akt za\u0142o\u017cenia ko\u015bcio\u0142a  w Dobrzyniewie, daj\u0105c tym samym pocz\u0105tek pierwszej katolickiej na tych ziemiach.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> W pierwszej cz\u0119\u015bci dokumentu, zawieraj\u0105cej g\u0142\u00f3wn\u0105 intencj\u0119 tej decyzji jest zawarte zdanie: <strong>&#8222;fundujemy na podstawie niniejszego (dokumentu) ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny na  chwa\u0142\u0119 Boga i niepokalanej Dziewicy Matki Maryi, a przede wszystkim na cze\u015b\u0107 Zwiastowania                 tej\u017ce Naj\u015bwi\u0119tszej Dziewicy i \u015bw. J\u00f3zefa opiekuna Pana i \u015bw. Marii Magdaleny&#8221;.<\/strong>  My\u015bl ta stanowi wezwanie ko\u015bcio\u0142a po dzie\u0144 dzisiejszy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pierwszym proboszczem by\u0142 Mazowszanin Stanis\u0142aw Rycicki<\/strong> (w niekt\u00f3rych  dokumentach \u2013 Ruzicki), kt\u00f3ry otrzyma\u0142 dla siebie i dla tych ksi\u0119\u017cy, co po nim b\u0119d\u0105  nast\u0119puj\u0105ce nadania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>7 w\u0142\u00f3k ziemi wolnych od obci\u0105\u017ce\u0144 &#8211; siedlisko na zbudowanie karczmy \u201ew kt\u00f3rej b\u0119dzie wieczy\u015bcie wolna propinacja piwa i miodu na po\u017cytek i doch\u00f3d wspomnianego ksi\u0119dza Stanis\u0142awa i jego nast\u0119pc\u00f3w &#8211; prawo mielenia wszystkich zb\u00f3\u017c w m\u0142ynach ksi\u0105\u017c\u0119cych bez miarek i odsyp\u00f3w, ale tylko na domow\u0105 potrzeb\u0119<\/li><li>prawo \u0142owieckie ryb ma\u0142\u0105 sieci\u0105 (wath\u0105 lub zabrodn\u0105) w sadzawkach ksi\u0105\u017c\u0119cych w ka\u017cdym tygodniu w \u015brody pi\u0105tki i soboty jedynie na domow\u0105 potrzeb\u0119<\/li><li>od kmieci ju\u017c osadzonych i tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 osadzeni w przysz\u0142o\u015bci z ka\u017cdej w\u0142\u00f3ki po kopie snopk\u00f3w \u017cyta i kopie zbo\u017ca jarego, kt\u00f3re ka\u017cdy z kmieci winien przywie\u017a\u0107  na miejsce wyznaczone przez pleban\u00f3w w ich wsiach<\/li><li>ka\u017cdy winien p\u0142aci\u0107 co roku w dzie\u0144 \u015bw. Marcina plebanowi z ka\u017cdej w\u0142\u00f3ki po 4 grosze zamiast Mesznego i 1 grosz na kol\u0119d\u0119, dalej dokument zapewnia, \u017ce kmiecie nie b\u0119d\u0105 zmuszani do \u017cadnych nowych \u015bwiadcze\u0144 na rzecz plebana.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dokument ten nie okre\u015bla dok\u0142adnych granic nowoza\u0142o\u017conej parafii, gdy\u017c sam Radziwi\u0142l  nie m\u00f3g\u0142 wyobrazi\u0107 zmian jakie maj\u0105 nast\u0105pi\u0107 niebawem. By\u0142 \u015bwiadom, \u017ce osadza nowe  wsie bez zgody kr\u00f3la i prowadzi ci\u0105g\u0142e spory z Gaszto\u0142dami i Chodkiewiczami.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak samo wymienienie mieszkaj\u0105cych ju\u017c ziemian na tym terytorium pozwala ustali\u0107  naturalne granice zak\u0142adanej parafii. I tak: <strong>od po\u0142udnia rzeka Supra\u015bl, od zachodu rzeka Narew, od p\u00f3\u0142nocy Kulik\u00f3wka od wschodu &#8211; Soko\u0142dka Ma\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Od podpisania Aktu Fundacjii do wybudowania pierwszego ko\u015bcio\u0142a przesz\u0142o 7 lat.<\/p>\n\n\n\n<p> Ostatecznie dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpasterska ksi\u0119\u017cy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu 1526 roku i  zapewne w tym czasie zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 karta pleba\u0144ska. Po ufundowaniu ko\u015bcio\u0142a  w Dobrzyniewie Radziwi\u0142\u0142owie rozpocz\u0119li zak\u0142adanie wsi na terenie utworzonej parafii.<\/p>\n\n\n\n<p> Najpierw \u0141ukasz za\u0142o\u017cy\u0142 Dobrzyniewo Wielkie obejmuj\u0105ce 100 w\u0142\u00f3k. Obejmowa\u0142o ono ziemie p\u00f3\u017aniejszych wsi: Dobrzyniewo Po\u015bwi\u0119tne (nazw\u0119 t\u0105 przed trzecim rozbiorem  Polskie zmieniono na Dobrzyniewo Ko\u015bcielne), Letniki Krynice i Dw\u00f3r Dobrzyniewski.             Tytu\u0142em zap\u0142aty za dzia\u0142alno\u015b\u0107 osadnicz\u0105 \u0141ukasz b\u0119d\u0105cy w\u00f3jtem otrzyma\u0142 10 w\u0142\u00f3k ziemi (165 ha). Na niej za\u0142o\u017cy\u0142 wie\u015b, kt\u00f3ra zosta\u0142a nazwana od imienia jego syna Jerzego \u2013 Jurowcami.<\/p>\n\n\n\n<p> Wa\u015bko Dobrzyniewski za\u0142o\u017cy\u0142 wie\u015b nazwan\u0105 od jego imienia Wa\u015bkowcami. Wymierzy\u0142 na  ni\u0105 26 w\u0142\u00f3k ziemi. P\u00f3\u017cniej t\u0105 wie\u015b nazwano Dobrzyniewem.<\/p>\n\n\n\n<p> Przez ca\u0142y czas obecno\u015b\u0107 na tych ziemiach Dobrzyniewscy trudnili si\u0119 sp\u0142ywem produkt\u00f3w  le\u015bnych. Miejscem za\u0142adunku by\u0142a binduga na rzece Supra\u015bl, na polach wcze\u015bniej za\u0142o\u017conej  wsi Le\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Po podziale nadania dobrzyniewskiego wie\u015b Dobrzyniewo Po\u015bwi\u0119tne (obecnie Ko\u015bcielne) osadzona by\u0142a na 7 w\u0142\u00f3kach ziem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tutejszych osadnik\u00f3w (ch\u0142op\u00f3w) pochodzi\u0142o  z Mazowsza. Zygmunt August uporz\u0105dkowa\u0142 \u017cywio\u0142owe osadnictwo na ziemiach parafii  dobrzyniewskiej w latach 1554-1550 wymierzy\u0142 nowe granice wsi. Akacje t\u0119 nazwan\u0105  pomiar\u0105 w\u0142\u00f3czn\u0105, Wtedy wprowadzono gospodark\u0119 tr\u00f3jpolow\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsi tej parafii stanowi\u0142y dobra kr\u00f3lewskie. Wie\u015b Dobrzyniewo Po\u015bwi\u0119tne (Ko\u015bcielne) rz\u0105dzona by\u0142a  na innych zasadach. Nie ujmowano jej w lustracjach kr\u00f3lewskich gdy\u017c nie ponosi\u0142a  \u015bwiadcze\u0144 na rzecz dworu. Tu zamiast pa\u0144szczyzny dworskiej odrabiano \u201epleba\u0144szczyzn\u0119\u201d  \u2013 czyli \u015bwiadczono r\u00f3\u017cne us\u0142ugi na rzecz ko\u015bcio\u0142a i proboszcza.<\/p>\n\n\n\n<p> Zako\u0144czona pomiara w\u0142\u00f3czna stworzy\u0142a konflikt pomi\u0119dzy dworem a ko\u015bcio\u0142em. Z \u017cyznych  ziem, na kt\u00f3rych powsta\u0142 dw\u00f3r (tu\u017c obok ko\u015bcio\u0142a) nie dawano dziesi\u0119ciny (nie ujmowa\u0142 tego akt z 1519 roku). Na interwencj\u0119 plebana kr\u00f3l staro\u015bcie knyszy\u0144skiemu Piotrowi Chwalczewskiego poleci\u0142 sp\u0142aci\u0107 wszystkie zaleg\u0142e dziesi\u0119ciny z folwarku dobrzyniewskiego. W roku 1568 ten\u017ce kr\u00f3l potwierdzi\u0142 wszystkie nadanie i przywileje przypisane temu  kr\u00f3lowi.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym samym czasie (przed rokiem 1564) wynik\u0142a drastyczna sprawa odno\u015bnie propinacji  (warzenia piwa i miodu na po\u017cytek i doch\u00f3d ko\u015bcio\u0142a). Dw\u00f3r podbudowa\u0142 karczm\u0119 &#8222;konkurencyjn\u0105&#8221;             odbieraj\u0105c w tym celu ko\u015bcio\u0142owi 2 w\u0142\u00f3ki ziemi, na kt\u00f3rej za\u0142o\u017cono wie\u015b o nazwie Krzywa. Nie tylko postawiona tam karczm\u0119 ale zapewniono tak\u017ce wybudowanie browaru.  W 1566 roku powsta\u0142o nowy problem, a mianowicie Grzegorz Wo\u0142\u0142owicz za\u0142o\u017cy\u0142 miasto Wasilk\u00f3w, a za rok kr\u00f3l Zygmunt August ufundowa\u0142 tam ko\u015bci\u00f3\u0142. Fakty te odbi\u0142y si\u0119  niekorzystnie na dziejach parafii dobrzyniewskiej. Mieszczanie wasilkowscy otrzymali  morgi w Soko\u0142dce, a Jerzemu Dobrzyniewskiemu przekazano ziemie bli\u017cej Le\u0144c. Strata  parafii polega\u0142a na braku dziesi\u0119ciny z jednej wsi. <strong>Proboszczem w tym czasie  by\u0142 ksi\u0105dz Stanis\u0142aw Biszewski<\/strong>. W roku 1569 dokonano unii z Litw\u0105 ,  a ziemie parafii wr\u00f3ci\u0142 do Polski.<\/p>\n\n\n\n<p> <strong>Jedn\u0105 z form dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej ko\u015bcio\u0142a dobrzyniewskiego by\u0142a za\u0142o\u017cona  szko\u0142a parafialna, gdzie uczono \u0142aciny i \u015bpiewu ko\u015bcielnego.<\/strong> Ucz\u0119szcza\u0142y  do niej dzieci z Po\u015bwi\u0119tnego (dzi\u015b Dobrzyniewa Ko\u015bcielnego) i wsi szlacheckich.             Bez znajomo\u015bci \u0142aciny szlachta mia\u0142a zamkni\u0119t\u0105 drog\u0119 do kariery politycznej i degradowa\u0142a siebie na &#8222;dworze ja\u015bniepa\u0144skim&#8221;. Nie uczy\u0142y si\u0119 tam dzieci ch\u0142opskie i kobiety  &#8222;bo po c\u00f3\u017c im \u0142acina&#8221;. Najpierwszym z zarejestrowanych przez metryk\u0119 by\u0142 rektor             szko\u0142y i organista Jan Goli\u0144ski. Pe\u0142ni\u0142 on t\u0119 funkcje do roku 1842.<\/p>\n\n\n\n<p>Proboszczowie przywi\u0105zywali wielk\u0105 wag\u0119 do prowadzenie <strong><a href=\"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/chor-parafialny\/\">ch\u00f3ru ko\u015bcielnego<\/a>,<\/strong>  gdy\u017c na pocz\u0105tku przed d\u0142u\u017cszy czas ko\u015bci\u00f3\u0142 nie posiada\u0142 organ\u00f3w. Brak organ\u00f3w uzupe\u0142nia\u0142  ch\u00f3r ko\u015bcielny z\u0142o\u017cony z mieszka\u0144c\u00f3w Po\u015bwi\u0119tnego, a przygotowywa\u0142a ich do tego szk\u00f3\u0142ka parafialna. W Po\u015bwi\u0105tnym mieszkali kantorzy, a jednemu z nich przydano nawet nazwisko Kantor (Cantor). Metryki wprowadzone w 1639 roku wymienia\u0142y pocz\u0105tkowo cantora,   a p\u00f3\u017aniej organist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza szko\u0142ami organizowano <strong>szpitale przy ko\u015bcielne<\/strong> (zapis w roku             1828). Pensjonariuszami tych szpitali byli ludzie starzy, chorzy i bezdomnie, kt\u00f3rych pospolicie nazywano dziadami. Istnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u017ce\u0144ski dom zakonny zrzeszaj\u0105cy siostry,  kt\u00f3re wywodzi\u0142y si\u0119 ze wsi tutejszej parafii. Zadaniem ich by\u0142a obs\u0142uga ko\u015bcio\u0142a,  edukacja dzieci i opieka nad szpitalem.         <\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c Po\u015bwi\u0119tne obejmowa\u0142o tylko 5 w\u0142\u00f3k ziemie (o jedn\u0105 w\u0142\u00f3k\u0119 wi\u0119cej i\u017c Rybaki)  to by\u0142o g\u0119sto zaludnione. Mo\u017ce tu by\u0142o wy\u017cy\u0107 \u0142atwiej pe\u0142ni\u0105c r\u00f3\u017cne funkcje przy ko\u015bciele lub pracuj\u0105c dodatkowo na dworze. Najwa\u017cniejsze to, \u017ce obci\u0105\u017cenie wobec  parafii by\u0142o mniejsze ni\u017c ch\u0142op\u00f3w mieszkaj\u0105cych na kr\u00f3lewszczyznach. W Po\u015bwi\u0105tnym  by\u0142y lepsze warunki do \u017cycia ni\u017c we wsiach ch\u0142opskich, a nawet szlacheckich.         <\/p>\n\n\n\n<p>Okres wzgl\u0119dnego dodatku mieszka\u0144c\u00f3w tych teren\u00f3w zako\u0144czy\u0142 si\u0119 najazdem szwedzkim.  Ju\u017c listopadzie 1655 roku Tykocin znalaz\u0142 si\u0119 w r\u0119kach szwedzkich. P\u00f3\u017aniej przez  9 miesi\u0119cy wojska polskie oblega\u0142y twierdz\u0119 tykoci\u0144sk\u0105. W lipcu 1656 roku nadesz\u0142a             odsiecz szwedzka. Wojskie polskie cofa\u0142y si\u0119 na wsch\u00f3d tocz\u0105c walki. Wtedy zosta\u0142y spalone Pogorza\u0142ki, Gni\u0142a i Kulik\u00f3wka. 27 stycznie 1657 roku Polacy odbili Tykocin  Janek dzia\u0142ania wojenne nie usta\u0142y, doprowadzaj\u0105c parafi\u0119 do runy. Wsie wyludnia\u0142y si\u0119. Stan zaludnienie sprzed potopu szwedzkiego osi\u0105gni\u0119to dopiero u schy\u0142ku Rzeczypospolitej.  Przed trzecim rozbiorem na gruntach Dworu Dobrzyniewskiego, nad rzek\u0105 Supra\u015bl, obok m\u0142yna powsta\u0142a wie\u015b Dobrzyniewo Most (Mostowe), kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej nazwano Fabrycznym. W tym te\u017c czasie zmieniono nazw\u0119 Dobrzyniewa Po\u015bwi\u0119tnego na Dobrzyniewo Ko\u015bcielne. Dobrzyniewo (dzi\u015b Du\u017ce) nosi\u0142o nazw\u0119 Dobrzyniew, a p\u00f3\u017aniej Dobrzyniew Stare lub Wielkie.<\/p>\n\n\n\n<p> W roku 1794 ch\u0142opki z tej parafii brali udzia\u0142 w walkach o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Akt powstanie  z 24 marce 1794 roku og\u0142oszony przed Tadeusza Ko\u015bciuszk\u0119 nakaza\u0142 pospolite ruszczenie             obejmuj\u0105ce tez ch\u0142op\u00f3w. Udzia\u0142 ch\u0142op\u00f3w w walcz\u0105cych w obronie niepodleg\u0142o\u015bci, zako\u0144czy\u0142 si\u0119 tragicznie: 9 lipca 1794 roku odzia\u0142 ch\u0142opski w liczbie oko\u0142o 2,5 tysi\u0105ca ludzi zosta\u0142 rozbity przed Prusak\u00f3w. Nast\u0105pi\u0142 trzeci rozbi\u00f3r Polski. Po trzecim rozbierze             Rzeczy pospolitej ziemie te przesz\u0142y pod panowanie pruskie, a po roku 1807 \u2013 rosyjskie.  Ziemie Ksi\u0119stwa Warszawskiego, p\u00f3\u017aniej Ksi\u0119stwa Kongresowego, si\u0119ga\u0142y tylko do rzeki  Narwi. St\u0105d zachodnia stron\u0119 tej rzeki nazywa si\u0119 i dzi\u015b &#8222;polsk\u0105 stron\u0105&#8221;. Tradycja ustna podaje, \u017ce w Powstaniu Styczniowym uczestniczyli mieszka\u0144cy parafii dobrzyniewskiej,  lecz nazwisk powsta\u0144c\u00f3w z Dobrzyniewa nie znamy.<\/p>\n\n\n\n<p> W czasie powstanie dokonano uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w, lecz system tr\u00f3jpol\u00f3wki obowi\u0105zywa\u0142  nadal. W 1872 roku zbudowano kole\u0144 Brzesko-Grajwesk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p> W pocz\u0105tkach XX wieku rozpocz\u0119to przebudow\u0119 szosy, a nieco p\u00f3\u017aniej w 1905 roku rozbudow\u0119  nowego, murowanego ko\u015bcio\u0142a w Dobrzyniewie Ko\u015bcielnym. Plan ko\u015bcio\u0142a sporz\u0105dzi\u0142  in\u017c. Romuald Samotyja &#8211; Lenczewski. W tym celu zabezpieczenia ceg\u0142y na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a Pankiewicz zbudowa\u0142 cegielni\u0119 na ziemi nale\u017c\u0105cej do Dobrzyniewa.<\/p>\n\n\n\n<p>Do komitetu budowy \u015bwi\u0105tyni wybrani zostali: miejscowy fabrykant Rudolf syn Huberta  Jacobi, Romuald Lenczewski, Rudolf syn Rudolfa Jacobi, Hieronim \u0141o\u015b, Wincenty Dzienis, Marcin \u017bukowski, Wincenty Cylwik, Aleksander Rybow\u0142owicz, J\u00f3zef Lenczewski oraz ks. Proboszcz Malinowski.<\/p>\n\n\n\n<p>4 wrzesnia 1905 roku ks. Kanonik Wilhelm Szwarc, dziekan bia\u0142ostocki po\u015bwi\u0119ci\u0142 kamie\u0144 w\u0119gielny i fundament ko\u015bcio\u0142a. W latach 1905-1910 zbudowano eklektyczn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p> Oko\u0142o roku 1908 przeprowadzono komasacj\u0119 grunt\u00f3w, co oznacza\u0142o koniec systemu tr\u00f3jpol\u00f3wkowego. Podczas I Wojny \u015awiatowej powsta\u0142 w Dobrzyniewie o\u015brodek dzia\u0142alno\u015bci POW i innych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych. Kiedy w 1920 roku nowopowsta\u0142a Polska zosta\u0142a zagro\u017cona od Wschodu zg\u0142osili si\u0119 liczni ochotnicy z Dobrzyniewa i okolic. Druga Wojna \u015awiatowa             przynios\u0142a najpierw okupacje sowieck\u0105. W czasie okupacji sowieckiej, a p\u00f3\u017aniej niemieckiej, dzia\u0142a\u0142y zar\u00f3wno w Dobrzyniewie jak i na teranie ca\u0142ej parafii, organizacje wojskowo-polityczne podporz\u0105dkowane rz\u0105dowi polskiemu w Londynie. Organizacja prosowieckich na teranie tej parafii nie by\u0142o. Dnie 23 lipca 1944 roku wesz\u0142a ty ponownie wojska sowieckie.  Trwaj\u0105ce jeszcze dwa lata walki podziemia w obronie niepodleg\u0142o\u015bci zako\u0144czy\u0142a si\u0119 klasyk\u0105. W\u0142adze obj\u0119li komuni\u015bci. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres wielkich przemian. Pr\u00f3by kolektywizacji rolnictwa nie powiod\u0142y si\u0119. Pod pozorem walki z ciemnot\u0105 i zacofaniem rozpocz\u0119to  konsekwentne zwalczenie wiary chrze\u015bcija\u0144skich i tradycji narodowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dobrzyniewie zosta\u0142 uroczyscie konsekrowany w dniu 28 sierpnia 1947 roku przez arcybiskupa wile\u0144skiego ks. Romualda Ja\u0142brzykowskiego. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"106\" height=\"160\" src=\"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/image-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1471\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwotne wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a  by\u0142o jedynie tynkowne i bielone. Dopiero w 1950 roku wprowadzono polichromi\u0119 autorstwa malarza Wyrzy\u0144skiego. W okresie 1984-92, z inicjatywy ks. proboszcza J\u00f3zefa Zubowskiego zosta\u0142 przeprowadzony generalny remont pod nadzorem Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Parafi\u0119 Dobrzyniewsk\u0105 ufundowa\u0142 Wojewoda Wile\u0144ski i Kanclerz Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego Miko\u0142aj Radziwi\u0142\u0142 w 1519 roku. Akt za\u0142o\u017cenia ko\u015bcio\u0142a dobrzyniewskiego sporz\u0105dzony na pergaminie do dnia dzisiejszego&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":91,"parent":365,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-449","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=449"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1472,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449\/revisions\/1472"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrzyniewo.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}